కేంద్ర రోడ్డు రవాణా, రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ–బిహార్ ప్రభుత్వం మధ్య కీలక ఒప్పందం

నితిన్ గడ్కరీ, బిహార్ సీఎం సమ్రాట్ చౌధరి సమక్షంలో అవగాహన ఒప్పందంపై సంతకాలు

16 నిర్మాణంలో ఉన్న ప్రాజెక్టులకు 243 లక్షల క్యూబిక్ మీటర్ల పూడిక వినియోగం

భవిష్యత్తులో మరో 27 ప్రాజెక్టులకు 835 లక్షల క్యూబిక్ మీటర్ల పూడిక వినియోగానికి ప్రతిపాదన

వరద ముప్పు తగ్గింపు, వ్యవసాయ భూముల పరిరక్షణ, రహదారుల నిర్మాణ వ్యయం తగ్గింపే లక్ష్యం

న్యూఢిల్లీ, నవంబర్ 3, 2026, AYUSH24 NEWS జాతీయ డెస్క్:

నదులు, ఇతర జలవనరుల్లో పేరుకుపోయిన పూడికను శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో తొలగించి జాతీయ రహదారుల నిర్మాణానికి వినియోగించే వినూత్న కార్యక్రమానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం, బిహార్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం శ్రీకారం చుట్టాయి.

‘నదీ సంజీవని’ (Nadi Sanjivani) పేరుతో చేపట్టనున్న ఈ కార్యక్రమానికి సంబంధించి కేంద్ర రోడ్డు రవాణా, రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ (MoRTH), బిహార్ ప్రభుత్వం మధ్య మంగళవారం న్యూఢిల్లీలో అవగాహన ఒప్పందం (MoU) కుదిరింది.

కేంద్ర రోడ్డు రవాణా, రహదారుల శాఖ మంత్రి నితిన్ గడ్కరీ, బిహార్ ముఖ్యమంత్రి సమ్రాట్ చౌధరి సమక్షంలో ఈ ఒప్పందంపై సంతకాలు జరిగాయి.

నదుల్లో పూడిక తొలగింపుతో వరద ముప్పు తగ్గింపు

ఈ సందర్భంగా కేంద్ర మంత్రి నితిన్ గడ్కరీ మాట్లాడుతూ నదుల్లో పేరుకుపోతున్న పూడిక కారణంగా నీటి ప్రవాహ సామర్థ్యం తగ్గి వరదలు సంభవిస్తున్నాయని పేర్కొన్నారు.

దీనివల్ల వ్యవసాయ భూములు, ప్రజల ఆస్తులకు నష్టం వాటిల్లుతోందని తెలిపారు.

ముఖ్యంగా నేపాల్ నుంచి ప్రవహించే నదుల ద్వారా బిహార్‌లోకి భారీగా నీరు, మట్టి, పూడిక చేరుతున్నాయని వివరించారు.

నదుల్లో పూడికను శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో తొలగించడం ద్వారా నీటి ప్రవాహాన్ని మెరుగుపరచడంతోపాటు వరద ముప్పును తగ్గించేందుకు అవకాశం ఉంటుందని తెలిపారు.

పూడికతో రహదారుల నిర్మాణం

నదుల నుంచి తొలగించిన పూడికలో నిర్మాణానికి అనువైన పదార్థాన్ని జాతీయ రహదారుల నిర్మాణంలో ఉపయోగించనున్నట్లు గడ్కరీ వెల్లడించారు.

ఈ విధానం ద్వారా కొత్తగా మట్టిని తవ్వాల్సిన అవసరం తగ్గుతుందని, వ్యవసాయ భూములను పరిరక్షించవచ్చని పేర్కొన్నారు.

రహదారుల నిర్మాణ వ్యయం తగ్గడంతోపాటు ప్రాజెక్టులను వేగంగా పూర్తి చేసేందుకు ఈ కార్యక్రమం దోహదపడుతుందని వివరించారు.

43 జాతీయ రహదారి ప్రాజెక్టులకు పూడిక వినియోగ ప్రతిపాదనలు

జాతీయ రహదారుల ప్రాధికార సంస్థ (NHAI) బిహార్‌లోని రహదారి ప్రాజెక్టులకు అవసరమైన నిర్మాణ సామగ్రిలో కొంత భాగాన్ని నదుల నుంచి తొలగించే పూడిక ద్వారా సమకూర్చుకునే అవకాశాలను గుర్తించింది.

ప్రస్తుతం నిర్మాణంలో ఉన్న ప్రాజెక్టులు

16

243 లక్షల క్యూబిక్ మీటర్లు

భవిష్యత్తు ప్రాజెక్టులు

27

835 లక్షల క్యూబిక్ మీటర్లు

మొత్తం ప్రతిపాదిత పూడిక వినియోగం

1,078 లక్షల క్యూబిక్ మీటర్లు

సాంకేతిక అనుకూలత, అవసరమైన అనుమతులకు లోబడి వినియోగించనున్న పరిమాణాలు.

బిహార్‌లో ₹58,340 కోట్లతో రహదారి పనులు

ప్రస్తుతం బిహార్‌లో సుమారు 1,561 కిలోమీటర్ల పొడవున 39 జాతీయ రహదారి ప్రాజెక్టులు నిర్మాణంలో ఉన్నాయని కేంద్ర ప్రభుత్వం వెల్లడించింది.

వీటి అంచనా పెట్టుబడి రూ.58,340 కోట్లు.

అదేవిధంగా సుమారు 1,982 కిలోమీటర్ల పొడవున మరో 11 ప్రాజెక్టులు ప్రతిపాదన దశలో ఉన్నాయని, వీటి అంచనా పెట్టుబడి రూ.1,85,200 కోట్లుగా పేర్కొంది.

నదుల నుంచి సేకరించే అనువైన పూడికను వినియోగించడం ద్వారా ఈ ప్రాజెక్టుల నిర్మాణ వ్యయాన్ని తగ్గించే అవకాశం ఉందని తెలిపింది.

రైతులకు మేలు చేసేలా నదీ సంజీవని: సీఎం సమ్రాట్ చౌధరి

బిహార్ ముఖ్యమంత్రి సమ్రాట్ చౌధరి మాట్లాడుతూ రాష్ట్రంలో తరచూ సంభవించే వరదల కారణంగా రైతులు, వ్యవసాయ భూములు, జీవనోపాధి, మౌలిక సదుపాయాలకు తీవ్ర నష్టం వాటిల్లుతోందని పేర్కొన్నారు.

నదుల్లో పేరుకుపోయిన పూడికను శాస్త్రీయంగా నిర్వహించాల్సిన అవసరం ఉందని తెలిపారు.

ఈ నేపథ్యంలో ‘బిహార్ వాటర్ సోర్సెస్ రిస్టోరేషన్ అండ్ సిల్ట్ మేనేజ్‌మెంట్ పాలసీ–2026’ రూపొందించినట్లు వెల్లడించారు.

వరదల అనంతరం వ్యవసాయ భూముల్లో పేరుకుపోయే ఇసుక, పూడికను తొలగించేందుకు కూడా ఈ విధానం అవకాశం కల్పిస్తుందని వివరించారు.

నదుల పునరుద్ధరణ ద్వారా సాగునీరు, తాగునీటి లభ్యత మెరుగుపడటంతోపాటు భూగర్భ జలాల పునర్భరణకు దోహదపడుతుందని పేర్కొన్నారు.

పర్యావరణ పరిరక్షణకు ప్రత్యేక నిబంధనలు

పూడిక తొలగింపు ప్రక్రియను శాస్త్రీయ అధ్యయనాలు, సాంకేతిక అంచనాల ఆధారంగా చేపట్టనున్నట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.

అనుమతి పొందిన ప్రాంతాల్లో మాత్రమే నిర్దేశిత పరిమితులకు లోబడి పూడిక తొలగించనున్నారు.

నదుల సహజ పర్యావరణ వ్యవస్థలు, నదీ తీరాలు, కరకట్టలు, వంతెనలు, ఇతర నిర్మాణాలకు హాని కలగకుండా చర్యలు తీసుకోనున్నారు.

రహదారి నిర్మాణంలో వినియోగించే పూడిక నాణ్యతను కేంద్ర రోడ్డు రవాణా మంత్రిత్వ శాఖ ప్రమాణాలు, ఇండియన్ రోడ్స్ కాంగ్రెస్ (IRC) నిబంధనల ప్రకారం పరీక్షించనున్నారు.

డిజిటల్ రికార్డులతో పర్యవేక్షణ

ఈ కార్యక్రమానికి బిహార్ ప్రభుత్వ రోడ్డు నిర్మాణ శాఖ నోడల్ విభాగంగా వ్యవహరించనుంది.

రాష్ట్రస్థాయి సమన్వయ కమిటీ ప్రతిపాదనల పరిశీలన, అనుమతుల మంజూరు, అమలు పర్యవేక్షణ, సమస్యల పరిష్కారాన్ని సమన్వయం చేయనుంది.

పూడిక తవ్వకం, రవాణా, వినియోగానికి సంబంధించిన వివరాలను డిజిటల్ విధానంలో నమోదు చేయనున్నారు.

సంయుక్త కొలతలు, క్రమం తప్పని పర్యవేక్షణ, వినియోగ పరిమాణాల సరిపోలిక ద్వారా పారదర్శకతను నిర్ధారించనున్నట్లు వెల్లడించారు.

బిహార్‌లో విస్తరిస్తున్న జాతీయ రహదారుల నెట్‌వర్క్

2014లో బిహార్‌లో 4,615 కిలోమీటర్లుగా ఉన్న జాతీయ రహదారుల నెట్‌వర్క్ ప్రస్తుతం సుమారు 6,500 కిలోమీటర్లకు పెరిగిందని కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలిపింది.

2014 నుంచి రాష్ట్రంలోని ప్రధాన నదులపై సుమారు 29 కొత్త వంతెనల నిర్మాణాన్ని చేపట్టినట్లు వెల్లడించింది.

రహదారి అనుసంధానాన్ని మెరుగుపరచడం ద్వారా ప్రజల రాకపోకలు, సరుకు రవాణాకు మరిన్ని సౌకర్యాలు కల్పించడమే లక్ష్యమని పేర్కొంది.

ఇతర రాష్ట్రాలకూ విస్తరించే అవకాశం

నదుల పునరుద్ధరణ, వరద నియంత్రణ, వ్యవసాయ భూముల పరిరక్షణ, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిని ఒకే కార్యక్రమం ద్వారా అనుసంధానించే ప్రయత్నంగా నదీ సంజీవని నిలుస్తుందని కేంద్ర మంత్రి నితిన్ గడ్కరీ పేర్కొన్నారు.

ఇలాంటి సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్న ఇతర రాష్ట్రాలకు కూడా ఈ నమూనాను విస్తరించే అవకాశం ఉందని అభిప్రాయపడ్డారు.

ఈ కార్యక్రమంలో ఎన్‌హెచ్ఏఐ ఛైర్మన్ సంతోష్ కుమార్ యాదవ్, డైరెక్టర్ జనరల్ సుదీప్ చౌధరి, ఎన్‌హెచ్ఐడీసీఎల్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ కృష్ణ కుమార్, బిహార్ ప్రభుత్వ కార్యదర్శులు పంకజ్ పాల్, అతుల్ కుమార్ తదితర ఉన్నతాధికారులు పాల్గొన్నారు.

AYUSH24 NEWS | జాతీయం | బిహార్ | నితిన్ గడ్కరీ | సమ్రాట్ చౌధరి | నదీ సంజీవని | జాతీయ రహదారులు | వరద నియంత్రణ | పర్యావరణ పరిరక్షణ | NHAI