సెప్టెంబర్ 17న హైదరాబాద్ సంస్థానం భారత యూనియన్‌లో విలీనం

హైదరాబాద్, సెప్టెంబర్ 17, అయుష్ 24 న్యూస్:

ప్రతి ఏడాది సెప్టెంబర్ 17న హైదరాబాద్ విమోచన దినోత్సవాన్ని వివిధ ప్రాంతాల్లో గుర్తుచేసుకుంటారు. భారతదేశానికి 1947 ఆగస్టు 15న స్వాతంత్య్రం వచ్చినప్పటికీ, అప్పటి హైదరాబాద్ సంస్థానం వెంటనే భారత యూనియన్‌లో విలీనం కాలేదు. నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ పాలనలో ఉన్న హైదరాబాద్ సంస్థానం ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో కొనసాగింది.

1947లో బ్రిటిష్ పాలన నుంచి భారత్ స్వాతంత్య్రం పొందిన సమయంలో దేశంలోని సంస్థానాల భవిష్యత్తుపై కీలక నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సి వచ్చింది. హైదరాబాద్ సంస్థానం ప్రస్తుత తెలంగాణకే పరిమితం కాకుండా, నేటి మహారాష్ట్రలోని మరాఠ్వాడా ప్రాంతం, కర్ణాటకలోని కొన్ని ప్రాంతాలను కూడా కలిగి ఉండేది.

హైదరాబాద్‌ను భారత యూనియన్‌లో విలీనం చేయాలనే డిమాండ్‌తో వివిధ ప్రజా, రాజకీయ ఉద్యమాలు కొనసాగాయి. హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్‌తో పాటు కమ్యూనిస్టుల ఆధ్వర్యంలో సాగిన తెలంగాణ రైతాంగ పోరాటం కూడా ఆ కాలంలో కీలక పరిణామంగా నిలిచింది. మరోవైపు నిజాం ప్రభుత్వం హైదరాబాద్‌ను స్వతంత్రంగా కొనసాగించాలనే వైఖరిని అవలంబించింది.

రజాకార్ల కార్యకలాపాలు

హైదరాబాద్ విలీన చరిత్రలో రజాకార్ల అంశం కూడా ప్రస్తావనీయంగా ఉంటుంది. మజ్లిస్-ఇత్తెహాదుల్ ముస్లిమీన్‌కు అనుబంధంగా ఉన్న రజాకార్లు నిజాం పాలనకు మద్దతుగా పనిచేశారు. ఆ కాలంలో పలు ప్రాంతాల్లో ఘర్షణలు, హింసాత్మక ఘటనలు చోటుచేసుకున్నాయి. రజాకార్లపై ప్రజలపై అణచివేతకు పాల్పడ్డారనే ఆరోపణలు కూడా నమోదయ్యాయి.

హైదరాబాద్ సమస్యను చర్చల ద్వారా పరిష్కరించేందుకు భారత ప్రభుత్వం ప్రయత్నించింది. 1947 నవంబర్‌లో భారత్, హైదరాబాద్ మధ్య స్టాండ్‌స్టిల్ ఒప్పందం కుదిరినప్పటికీ, ఇరుపక్షాల మధ్య నెలకొన్న విభేదాలు పూర్తిగా పరిష్కారం కాలేదు.

సెప్టెంబర్ 13న ఆపరేషన్ పోలో

పరిస్థితులు మరింత ఉద్రిక్తంగా మారడంతో 1948 సెప్టెంబర్ 13న భారత సైన్యం హైదరాబాద్ సంస్థానంపై సైనిక చర్యను ప్రారంభించింది. దీనిని **‘ఆపరేషన్ పోలో’**గా పిలుస్తారు. అప్పటి భారత ఉపప్రధాని, హోంమంత్రి సర్దార్ వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ నేతృత్వంలోని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ చర్యను చేపట్టింది.

భారత సైన్యం పలు దిశల నుంచి హైదరాబాద్ సంస్థానంలోకి ప్రవేశించింది. అనంతరం నిజాం ప్రభుత్వం లొంగుబాటును అంగీకరించడంతో 1948 సెప్టెంబర్ 17న

KAVETI SAMMAIAHAY24-R-0006· 17 Sep 2026 · 07:19