ఇండో–పసిఫిక్ రీజినల్ డైలాగ్–2026లో రక్షణ మంత్రి కీలక ప్రసంగం

సరఫరా వ్యవస్థల వైవిధ్యం, సముద్ర మౌలిక సదుపాయాలు, ప్రాంతీయ సహకారంపై దృష్టి

సముద్ర భద్రతలో కృత్రిమ మేధ, సైబర్ భద్రత, ఆధునిక సాంకేతికతకు పెరుగుతున్న ప్రాధాన్యం

ఆర్థికాభివృద్ధితోపాటు సముద్ర పర్యావరణ పరిరక్షణ కూడా అవసరమని స్పష్టం

న్యూఢిల్లీ, నవంబర్ 4, 2026, AYUSH24 NEWS జాతీయ డెస్క్:

ప్రపంచ సముద్ర భద్రతా పరిస్థితులు సంక్లిష్టంగా మారుతున్న నేపథ్యంలో దేశాల మధ్య పరస్పర సహకారాన్ని మరింత సురక్షితంగా, పటిష్ఠంగా తీర్చిదిద్దాల్సిన అవసరం ఉందని కేంద్ర రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ పేర్కొన్నారు.

న్యూఢిల్లీలో నవంబర్ 4న నిర్వహించిన ఇండో–పసిఫిక్ రీజినల్ డైలాగ్ (IPRD)–2026 అంతర్జాతీయ వ్యూహాత్మక సదస్సులో ఆయన ప్రసంగించారు.

సరఫరా వ్యవస్థల వైవిధ్యీకరణ, విశ్వసనీయ సముద్ర మౌలిక సదుపాయాలు, సముద్ర కార్యకలాపాలపై మెరుగైన అవగాహన, ప్రాంతీయ సహకారం ద్వారా సముద్ర రంగంలో ఎదురయ్యే సవాళ్లను అధిగమించవచ్చని వివరించారు.

సముద్ర మార్గాల భద్రతకు పెరుగుతున్న సవాళ్లు

సముద్రాలు దేశాలు, నాగరికతల మధ్య అడ్డంకులు కాకుండా అనుసంధాన వంతెనలుగా పనిచేస్తున్నాయని రాజ్‌నాథ్ సింగ్ తెలిపారు.

అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, జీవనోపాధి, వస్తువులు, విజ్ఞానం, సంస్కృతి మార్పిడిలో సముద్రాల పాత్ర కీలకమని పేర్కొన్నారు.

అయితే కొన్ని దేశాలు, ఇతర శక్తులు సముద్ర మార్గాల ప్రాధాన్యాన్ని తమ స్వప్రయోజనాల కోసం వినియోగించుకునేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాయని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.

వాణిజ్యానికి ఉద్దేశపూర్వక ఆటంకాలు, నౌకాయాన స్వేచ్ఛకు సవాళ్లు, కీలక సముద్ర మార్గాలను ఒత్తిడి సాధనాలుగా ఉపయోగించడం అంతర్జాతీయ స్థిరత్వంపై ప్రభావం చూపుతున్నాయని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.

సముద్ర భద్రతలో కృత్రిమ మేధ కీలకం

సముద్ర భద్రతకు సంప్రదాయ సైనిక సవాళ్లతోపాటు సముద్ర దోపిడీ, అక్రమ రవాణా, అక్రమ చేపల వేట, సైబర్ దాడులు, ప్రకృతి వైపరీత్యాల నుంచి కూడా ముప్పులు ఎదురవుతున్నాయని రక్షణ మంత్రి వివరించారు.

కృత్రిమ మేధ (AI), స్వయంచాలక వ్యవస్థలు, ఆధునిక సెన్సార్లు, డేటా విశ్లేషణ వంటి సాంకేతిక పరిజ్ఞానాలు సముద్ర నిఘా, పరిశోధన, కార్యకలాపాల్లో కొత్త అవకాశాలను సృష్టిస్తున్నాయని తెలిపారు.

అయితే సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేయడం మాత్రమే కాకుండా వాస్తవ సమస్యల పరిష్కారానికి సమర్థవంతంగా వినియోగించడం ముఖ్యమని పేర్కొన్నారు.

సాంకేతిక ప్రయోజనాలు అన్ని దేశాలకు అందాలి

ఇండో–పసిఫిక్ ప్రాంతంలోని దేశాల మధ్య సాంకేతిక, ఆర్థిక సామర్థ్యాల్లో వ్యత్యాసాలు ఉన్నాయని రాజ్‌నాథ్ సింగ్ గుర్తుచేశారు.

ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ప్రయోజనాలు కొన్ని దేశాలకు మాత్రమే పరిమితమైతే ప్రాంతీయ స్థాయిలో సమష్టి సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడం సాధ్యం కాదని అభిప్రాయపడ్డారు.

పరిశోధన, విద్య, ఆవిష్కరణలు, సామర్థ్యాభివృద్ధి రంగాల్లో దేశాలు పరస్పరం సహకరించాలని పిలుపునిచ్చారు.

వికసిత్ భారత్–2047లో సముద్ర రంగానికి ప్రాధాన్యం

2047 నాటికి అభివృద్ధి చెందిన భారత్ లక్ష్య సాధనలో సముద్ర రంగం ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించనుందని రక్షణ మంత్రి తెలిపారు.

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలోని కేంద్ర ప్రభుత్వం నౌకాశ్రయాల మౌలిక సదుపాయాలు, అనుసంధానం, సాగరమాల కార్యక్రమం, తీరప్రాంత ఆర్థిక కార్యకలాపాలు, సముద్ర పారిశ్రామిక రంగాన్ని బలోపేతం చేసేందుకు కృషి చేస్తోందని వివరించారు.

మారిటైమ్ అమృత్ కాల్ విజన్–2047 ఈ మార్పుకు జాతీయ ప్రణాళికగా పనిచేస్తుందని పేర్కొన్నారు.

సముద్ర పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించాలి

ఆర్థికాభివృద్ధి, పర్యావరణ బాధ్యత రెండూ సమాంతరంగా ముందుకు సాగాలని రాజ్‌నాథ్ సింగ్ స్పష్టం చేశారు.

సముద్ర వనరులు అపరిమితమైనవి కావని, వాటిని బాధ్యతాయుతంగా వినియోగించాలని సూచించారు.

సముద్ర జీవవైవిధ్యం, పర్యావరణ వ్యవస్థల పరిరక్షణతోపాటు తీరప్రాంత ప్రజల ప్రయోజనాలకు అభివృద్ధి కార్యక్రమాల్లో ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని తెలిపారు.

ప్రాంతీయ సహకారానికి మహాసాగర్ దార్శనికత

భారత్ స్వేచ్ఛాయుతమైన, సమ్మిళితమైన, నిబంధనల ఆధారిత సముద్ర వ్యవస్థకు కట్టుబడి ఉందని రక్షణ మంత్రి తెలిపారు.

మహాసాగర్ (MAHASAGAR) దార్శనికత ద్వారా ప్రాంతాల మధ్య భద్రత, అభివృద్ధికి సమగ్ర సహకారాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్నట్లు వివరించారు.

2019లో ప్రధానమంత్రి మోదీ ప్రకటించిన ఇండో–పసిఫిక్ ఓషన్స్ ఇనిషియేటివ్ కూడా ప్రాంతీయ సముద్ర సహకారానికి ముఖ్యమైన కార్యాచరణ వేదికగా నిలుస్తోందని పేర్కొన్నారు.

నౌకాదళాధిపతి కృష్ణ స్వామినాథన్ ప్రసంగం

ఈ సదస్సులో భారత నౌకాదళాధిపతి అడ్మిరల్ కృష్ణ స్వామినాథన్ మాట్లాడుతూ సముద్ర శాస్త్ర పరిశోధనలు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, సమాచార మార్పిడి రంగాల్లో దేశాల మధ్య సహకారం పెరగాలని సూచించారు.

నౌకాదళ సహకారం కేవలం పరికరాల కొనుగోలుకు పరిమితం కాకుండా, భాగస్వామ్య దేశాలు సాంకేతిక వ్యవస్థలను నిర్వహించగలిగేలా, అభివృద్ధి చేసుకోగలిగేలా సామర్థ్యాలను పెంపొందించాలని పేర్కొన్నారు.

మూడు రోజుల అంతర్జాతీయ సదస్సు

భారత నౌకాదళం, నేషనల్ మారిటైమ్ ఫౌండేషన్ సంయుక్తంగా నిర్వహిస్తున్న మూడు రోజుల IPRD–2026 సదస్సు నవంబర్ 3న ప్రారంభమైంది.

నవంబర్ 4న జరిగిన సమావేశాల్లో సముద్ర కార్యకలాపాలపై అవగాహన, సముద్ర శాస్త్ర పరిశోధనలు, వాతావరణ మార్పులకు అనుగుణంగా ప్రాంతీయ సన్నద్ధత వంటి అంశాలపై చర్చలు జరిగాయి.

ఈ కార్యక్రమంలో కేంద్ర శాస్త్ర సాంకేతిక, భూవిజ్ఞాన శాఖ సహాయ మంత్రి డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్, ఆర్మీ చీఫ్ జనరల్ ధీరజ్ సేథ్, వైమానిక దళాధిపతి ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ అశుతోష్ దీక్షిత్, మాజీ నౌకాదళాధిపతి అడ్మిరల్ దినేశ్ కె. త్రిపాఠి తదితరులు పాల్గొన్నారు.