ఆత్మనిర్భర్ పంచాయతీల నిర్మాణానికి సమష్టిగా కృషి చేయాలి: కేంద్ర మంత్రి రాజీవ్ రంజన్ సింగ్

దేశవ్యాప్తంగా పంచాయతీ భూముల్లో ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల చార్జింగ్, బ్యాటరీ మార్పిడి కేంద్రాల ఏర్పాటుకు ఒప్పందం

2026–31 మధ్య పంచాయతీరాజ్ సంస్థలకు రూ.4,35,236 కోట్ల గ్రాంట్లు సిఫార్సు చేసిన 16వ ఆర్థిక సంఘం

గ్రామ పంచాయతీల సొంత ఆదాయాన్ని పెంచి, స్థానిక అవసరాలకు అనుగుణంగా అభివృద్ధి ప్రణాళికలు రూపొందించాలని పిలుపు

న్యూఢిల్లీ, అక్టోబర్ 31, 2026, AYUSH24 NEWS ప్రతినిధి:

దేశంలోని గ్రామ పంచాయతీలను ఆర్థికంగా స్వయం సమృద్ధి సాధించే స్థానిక సంస్థలుగా తీర్చిదిద్దేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం చర్యలు చేపడుతోందని కేంద్ర పంచాయతీరాజ్, మత్స్య, పశుసంవర్ధక, పాడిపరిశ్రమల శాఖ మంత్రి రాజీవ్ రంజన్ సింగ్ అలియాస్ లలన్ సింగ్ తెలిపారు.

న్యూఢిల్లీలో అక్టోబర్ 30న కేంద్ర పంచాయతీరాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ నిర్వహించిన **ప్రజా ప్రణాళిక ప్రచారం (People’s Plan Campaign – PPC) 2026–27 జాతీయ వర్క్‌షాప్**లో ఆయన ప్రసంగించారు.

దేశవ్యాప్తంగా వివిధ రాష్ట్రాల నుంచి 400 మందికి పైగా ప్రతినిధులు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.

ఈ సందర్భంగా పీపీసీ 2026–27 సమాచార పుస్తకాన్ని విడుదల చేశారు. అలాగే దేశవ్యాప్తంగా పంచాయతీల భూముల్లో ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల చార్జింగ్, బ్యాటరీ మార్పిడి కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేసేందుకు కీలక అవగాహన ఒప్పందం కుదిరింది.

ఆత్మనిర్భర్ పంచాయతీల నిర్మాణమే లక్ష్యం

కేంద్ర మంత్రి రాజీవ్ రంజన్ సింగ్ మాట్లాడుతూ, ‘ఆత్మనిర్భర్ పంచాయతీలు’, ‘వికసిత పంచాయతీలు’ లక్ష్యాలను సాధించేందుకు ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు, గ్రామస్థులు, వివిధ శాఖలు సమన్వయంతో పనిచేయాలని సూచించారు.

గ్రామ పంచాయతీలు కేవలం ప్రభుత్వ నిధులపై ఆధారపడకుండా తమ సొంత ఆదాయ వనరులను అభివృద్ధి చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు.

గ్రామసభలు ప్రజల అవసరాలను గుర్తించి అభివృద్ధి ప్రణాళికలు రూపొందించాలని, స్థానిక ప్రాధాన్యాల ఆధారంగా పనులు చేపట్టాలని తెలిపారు.

పంచాయతీల సొంత ఆదాయం (Own Source Revenue – OSR) పెరిగితే పనితీరు ఆధారిత గ్రాంట్లు పొందేందుకు అర్హత సాధించడంలో ఉపయోగపడుతుందని వివరించారు.

2047 నాటికి వికసిత భారత్ లక్ష్యాన్ని సాధించాలంటే గ్రామ పంచాయతీలు అభివృద్ధి చెందడం అత్యంత అవసరమని పేర్కొన్నారు.

ప్రధానమంత్రి వికసిత గ్రామ స్వరాజ్ యోజనకు కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం

గ్రామస్థాయి పరిపాలనను బలోపేతం చేసేందుకు కేంద్ర మంత్రివర్గం **ప్రధానమంత్రి వికసిత గ్రామ స్వరాజ్ యోజన (PM VGSY)**కు ఆమోదం తెలిపినట్లు మంత్రి వెల్లడించారు.

ఈ పథకం ద్వారా గ్రామ పంచాయతీల పరిపాలన సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడం, ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం, అభివృద్ధి కార్యక్రమాల అమలును మెరుగుపరచడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు వివరించారు.

ప్రభుత్వ పథకాలపై ప్రజలకు అవగాహన కల్పించడం, గ్రామస్థాయిలో చర్చలు నిర్వహించడం, కేంద్ర–రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పథకాలను ఉమ్మడి డిజిటల్ వేదిక ద్వారా అనుసంధానించడం వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నట్లు తెలిపారు.

గ్రామ పంచాయతీ అభివృద్ధి ప్రణాళికలు (GPDP) సకాలంలో రూపొందించేలా చర్యలు చేపట్టడంతోపాటు ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులకు అవసరమైన శిక్షణ అందించనున్నట్లు పేర్కొన్నారు.

అక్టోబర్ 2న ప్రారంభమైన ప్రజా ప్రణాళిక ప్రచారం

‘సబ్‌కీ యోజన, సబ్‌కా వికాస్’ అనే నినాదంతో 2018 నుంచి ప్రజా ప్రణాళిక ప్రచారాన్ని అమలు చేస్తున్నట్లు కేంద్ర పంచాయతీరాజ్ శాఖ కార్యదర్శి డాక్టర్ వినీత్ జోషి తెలిపారు.

2026–27 ప్రజా ప్రణాళిక ప్రచారాన్ని అక్టోబర్ 2న ప్రారంభించినట్లు వెల్లడించారు.

గ్రామ, మండల స్థాయికి సమానమైన బ్లాక్, జిల్లా పంచాయతీల అభివృద్ధి ప్రణాళికలను ప్రజల భాగస్వామ్యంతో రూపొందించడం ఈ కార్యక్రమ ప్రధాన ఉద్దేశమన్నారు.

సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలను స్థానిక అవసరాలకు అనుగుణంగా అమలు చేయడం, వివిధ శాఖల పథకాలు, వనరులను సమన్వయం చేయడం కూడా ఈ ప్రచారంలో భాగమని వివరించారు.

పంచాయతీలకు రూ.4.35 లక్షల కోట్ల గ్రాంట్లు సిఫార్సు

16వ ఆర్థిక సంఘం 2026–31 కాలానికి దేశంలోని 28 రాష్ట్రాల్లో చట్టబద్ధంగా ఏర్పాటైన పంచాయతీరాజ్ సంస్థలు, గ్రామీణ స్థానిక సంస్థలకు మొత్తం రూ.4,35,236 కోట్ల గ్రాంట్లను సిఫార్సు చేసినట్లు డాక్టర్ వినీత్ జోషి తెలిపారు.

ఈ నిధులను సమర్థవంతంగా వినియోగించాల్సిన బాధ్యత గ్రామ పంచాయతీలపై ఉందన్నారు.

గ్రామాభివృద్ధి ప్రణాళికలు అందుబాటులో ఉన్న పథకాలు లేదా నిధులకు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా ప్రజల వాస్తవ అవసరాలు, ఆకాంక్షలను ప్రతిబింబించేలా ఉండాలని సూచించారు.

పంచాయతీల సొంత ఆదాయాన్ని పెంచే అంశాలను కూడా అభివృద్ధి ప్రణాళికల్లో చేర్చాలని తెలిపారు.

పనితీరు ఆధారిత గ్రాంట్లకు పంచాయతీల ఆదాయ సమీకరణతో సంబంధం ఉన్నందున స్థానిక ఆదాయ వనరులను అభివృద్ధి చేయడం అవసరమన్నారు.

ఈ-గ్రామ్‌స్వరాజ్, సమర్థ్ పంచాయత్ పోర్టళ్ల అనుసంధానం

గ్రామ పంచాయతీల అభివృద్ధి ప్రణాళికల రూపకల్పనలో సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని విస్తృతంగా ఉపయోగించాలని డాక్టర్ వినీత్ జోషి సూచించారు.

ఈ-గ్రామ్‌స్వరాజ్ (eGramSwaraj), సమర్థ్ పంచాయత్ పోర్టల్ సహా కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల డిజిటల్ వ్యవస్థలను అనుసంధానించాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు.

వివిధ శాఖల సమాచారాన్ని సమీకరించడం ద్వారా స్థానిక అవసరాలను గుర్తించి ఫలితాల ఆధారంగా అభివృద్ధి ప్రణాళికలు రూపొందించవచ్చని తెలిపారు.

2027–28 ఆర్థిక సంవత్సరానికి నాణ్యమైన గ్రామ పంచాయతీ అభివృద్ధి ప్రణాళికలను సిద్ధం చేసేందుకు గ్రామసభల్లో ప్రజల భాగస్వామ్యం, స్థానిక సమాచారం వినియోగం, శాఖల మధ్య సమన్వయం పెరగాలని సూచించారు.

తాగునీరు, పారిశుద్ధ్య నిర్వహణలో పంచాయతీల పాత్ర కీలకం

కేంద్ర తాగునీరు, పారిశుద్ధ్య శాఖ కార్యదర్శి అశోక్ కె.కె. మీనా మాట్లాడుతూ, గ్రామాల్లో తాగునీరు, పారిశుద్ధ్య సేవలు నిరంతరాయంగా అందించడంలో పంచాయతీలకు ప్రధాన బాధ్యత ఉందన్నారు.

ప్రజల ఆరోగ్యం, గౌరవప్రదమైన జీవనానికి ఈ సేవలు నేరుగా సంబంధం కలిగి ఉన్నాయని పేర్కొన్నారు.

నీటి వనరుల పరిరక్షణ, నీటి నాణ్యత, నిర్వహణ, శిక్షణ పొందిన సిబ్బంది లభ్యత, చెత్త నిర్వహణ వంటి అంశాలను గ్రామాభివృద్ధి ప్రణాళికల్లో చేర్చాలని సూచించారు.

జల సేవ, స్వచ్ఛ సేవ అంచనాల ద్వారా గుర్తించిన లోపాలను అభివృద్ధి ప్రణాళికల్లో పరిష్కరించాలని తెలిపారు.

తాగునీరు, పారిశుద్ధ్య సేవల నిర్వహణకు అవసరమైన ఆదాయాన్ని సమకూర్చుకునేందుకు తగిన వినియోగ రుసుముల ప్రాధాన్యాన్ని వివరించారు.

పంచాయతీ భూముల్లో ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల చార్జింగ్ కేంద్రాలు

ఈ జాతీయ వర్క్‌షాప్‌లో అత్యంత ముఖ్యమైన నిర్ణయంగా దేశవ్యాప్తంగా పంచాయతీ భూముల్లో ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల చార్జింగ్ స్టేషన్లు, బ్యాటరీ స్వాపింగ్ కేంద్రాల ఏర్పాటు కోసం అవగాహన ఒప్పందం కుదిరింది.

కేంద్ర పంచాయతీరాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ, కేంద్ర విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని ఎనర్జీ ఎఫిషియెన్సీ సర్వీసెస్ లిమిటెడ్ (EESL) అనుబంధ సంస్థ కన్వర్జెన్స్ ఎనర్జీ సర్వీసెస్ లిమిటెడ్ (CESL) మధ్య ఈ ఒప్పందం జరిగింది.

కేంద్ర మంత్రి రాజీవ్ రంజన్ సింగ్, పంచాయతీరాజ్ శాఖ కార్యదర్శి డాక్టర్ వినీత్ జోషి సమక్షంలో పంచాయతీరాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ సంయుక్త కార్యదర్శి ముక్తా శేఖర్, సీఈఎస్ఎల్ డైరెక్టర్ అఖిలేష్ కుమార్ దీక్షిత్ ఒప్పంద పత్రాలను మార్పిడి చేసుకున్నారు.

ద్విచక్ర వాహనాల నుంచి భారీ వాహనాల వరకు చార్జింగ్ సదుపాయాలు

ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా రాష్ట్ర, జాతీయ రహదారుల సమీపంలోని అనువైన పంచాయతీ భూములు, పంచాయతీ ప్రాంగణాల్లో చార్జింగ్ కేంద్రాలను అభివృద్ధి చేసే అవకాశాలను పరిశీలించనున్నారు.

ద్విచక్ర, మూడు చక్రాల, నాలుగు చక్రాల ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలతోపాటు మధ్యస్థ, భారీ వాహనాలకు అవసరమైన చార్జింగ్ సదుపాయాలను కూడా ప్రణాళికలో పరిగణనలోకి తీసుకోనున్నారు.

ఈ కార్యక్రమం ద్వారా పట్టణాలకు మాత్రమే పరిమితమైన ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల మౌలిక సదుపాయాలను గ్రామీణ ప్రాంతాలకు విస్తరించే అవకాశం ఏర్పడనుంది.

పంచాయతీలకు కొత్త ఆదాయ వనరులు

పంచాయతీ భూముల్లో ఈవీ చార్జింగ్, బ్యాటరీ మార్పిడి కేంద్రాల ఏర్పాటు ద్వారా స్థానిక సంస్థలకు కొత్త ఆదాయ అవకాశాలు లభించవచ్చని కేంద్ర ప్రభుత్వం పేర్కొంది.

ఈ కార్యక్రమం గ్రామ, బ్లాక్, జిల్లా పంచాయతీల సొంత ఆదాయ వనరులను పెంచే దిశగా రూపొందించబడింది.

పంచాయతీలకు లభించే ఆదాయాన్ని స్థానిక మౌలిక సదుపాయాలు, పౌర సేవలు, సామాజిక సంక్షేమ కార్యక్రమాలకు వినియోగించుకునే అవకాశం ఉంటుందని వివరించింది.

అయితే ఏ పంచాయతీలో ఎన్ని కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేస్తారు, ఆదాయ పంపిణీ విధానం ఎలా ఉంటుంది, అమలు కాలపరిమితి ఎంత అనే వివరాలను ఈ ప్రకటనలో వెల్లడించలేదు.

స్థలాల గుర్తింపు నుంచి నిర్వహణ వరకు బాధ్యతల విభజన

ఒప్పందం ప్రకారం అనువైన స్థలాలను గుర్తించేందుకు రాష్ట్ర పంచాయతీరాజ్ శాఖలతో కేంద్ర పంచాయతీరాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ సమన్వయం చేయనుంది.

సీఈఎస్ఎల్ సంస్థ స్థలాల పరిశీలన, అవసరాల అంచనా, పరికరాల సరఫరా, ఏర్పాటు, పరీక్షలు, ప్రారంభ కార్యకలాపాలు, నిర్వహణ బాధ్యతలను చేపట్టనుంది.

ఈ విధంగా పంచాయతీల భూములను స్థానిక ప్రజలకు ఉపయోగపడే ఆస్తులుగా అభివృద్ధి చేయడంతోపాటు స్థిరమైన ఆదాయ అవకాశాలను సృష్టించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

పంచాయతీల సొంత ఆదాయం పెంపునకు కొత్త నిబంధనల నమూనా

పంచాయతీల ఆదాయ సమీకరణను పారదర్శకంగా, జవాబుదారీతనంతో నిర్వహించేందుకు ఇటీవల విడుదల చేసిన మోడల్ పంచాయతీ పన్నులు, రేట్లు, ఫీజుల నిబంధనలు (Model OSR Rules) ఈ కార్యక్రమానికి అనుబంధంగా ఉపయోగపడనున్నట్లు మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది.

స్థానిక అవసరాలకు అనుగుణంగా ఆదాయ వనరులను అభివృద్ధి చేసుకునేందుకు ఈ నమూనా నిబంధనలు మార్గదర్శకంగా ఉంటాయని పేర్కొంది.

ఈవీ చార్జింగ్ కేంద్రాల ఏర్పాటుతో గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో స్వచ్ఛమైన రవాణా వ్యవస్థకు ప్రోత్సాహం లభించడంతోపాటు కర్బన ఉద్గారాలను తగ్గించే లక్ష్యానికి కూడా తోడ్పాటు లభించవచ్చని వివరించింది.

రాష్ట్ర, జిల్లా, బ్లాక్ స్థాయిల్లో అవగాహన కార్యక్రమాలు

జాతీయ వర్క్‌షాప్ అనంతరం రాష్ట్ర, జిల్లా, బ్లాక్ స్థాయిల్లో ప్రత్యేక అవగాహన, మార్గదర్శక కార్యక్రమాలను నిర్వహించనున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు.

పంచాయతీరాజ్ శాఖ సంయుక్త కార్యదర్శి పల్కా సాహ్ని స్థానిక అవసరాలకు అనుగుణంగా అభివృద్ధి ప్రణాళికల నాణ్యతను మెరుగుపరచాల్సిన అవసరాన్ని వివరించారు.

కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ సంయుక్త కార్యదర్శి రోహిణి ఆర్. భాజిభాకరే సమగ్ర గ్రామీణాభివృద్ధికి వివిధ శాఖల పథకాలను అనుసంధానిస్తూ గ్రామ పంచాయతీ అభివృద్ధి ప్రణాళికలు రూపొందించాలని సూచించారు.

ప్రజల భాగస్వామ్యం, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, శాఖల సమన్వయం, స్థానిక ఆదాయ వనరుల అభివృద్ధి ద్వారా ఆర్థికంగా బలమైన, స్వయం సమృద్ధి సాధించిన గ్రామ పంచాయతీల నిర్మాణం లక్ష్యంగా ముందుకు సాగాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం పిలుపునిచ్చింది.

AYUSH24 NEWS | జాతీయం | గ్రామీణాభివృద్ధి | పంచాయతీరాజ్ | ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు | కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకాలు